Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - nasyp karnicki

Utworzono .

Czytaj więcej: Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - nasyp karnicki

Nasyp i droga wodna na Jeziorze Karnickim

Jedyna w Polsce i jedna z nielicznych na świecie droga wodna, która wiedzie po nasypie przecinającym jezioro. Konieczność takiego rozwiązania wystąpiła przy budowie Kanału Oberlandzkiego na zachód od Miłomłyna do Jezioraka (km 6,9-7,4 kanału). Okazało się bowiem, że poziom leżącego na szlaku wodnym Jeziora Karnickiego jest o 2 m niższy od poziomu Jezioraka, do którego dostosowano poziom lustra wody jezior i odcinków kanałowych od Ewingów aż po Buczyniec. Aby uniknąć kosztownej budowy śluz, postanowiono usypać na dnie Jez. Karnickiego, poprzez jego środkowe zwężenie, groblę wysokości 6 m, dł. 484 m i szer. 50 m. Dla ułatwienia prac budowlanych, ale także pozyskania gruntów rolnych, obniżono w nim poziom wody o 0,8 m. Nadmiar odprowadzono rzeczką Korbanią (Korbajną) do rzeki Liwy, której koryto po skanalizowaniu stanowi odcinek szlaku Kanału Elbląskiego pomiędzy Miłomłynem a Jeziorem. Drwęckim. W czerwcu 1846 r. przy budowie pracowało 1200 robotników. Środkiem wału usypanego przez Jez. Karnickie poprowadzono koryto kanału szerokości 10 m i głębokości 1,5 m. Dno rynny kanału wyłożono ubitą mocno gliną dla zachowania nieprzepuszczalności. W trakcie robót woda kilkakrotnie przerywała świeżą groblę, rozmywała ją, wypłukiwała z trudem sprowadzony materiał.

Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - Wielka Żuława na Jezioraku

Utworzono .

Czytaj więcej: Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - Wielka Żuława na JeziorakuWielka Żuława na Jezioraku

Linia brzegowa pagórkowatej Wielkiej Żuławy, największej wyspy śródlądowej w Polsce (82,4 ha), jest dość rozwinięta, biegnie wzdłuż licznych zatok oraz półwyspów. Na Wielką Żuławę można dostać się promem (możliwość przewozu auta) z przystani przy ul. Chodkiewicza. Na wyspie funkcjonują ośrodki wypoczynkowe i małe gospodarstwo rolne.

W płd.-wsch. części wyspy (przy ośrodku i marinie Barakuda), na sięgającej 17 metrów ponad lustro wody naturalnej wysoczyźnie znajdują się ślady kopca ziemnego o planie zbliżonym do kwadratu, otoczonego od północy i zachodu fosą, od południa ograniczonego naturalnym uskokiem wzniesienia, a od wschodu stromym brzegiem jeziora. Badania archeologiczne nie potwierdziły istnienia w tym miejscu umocnień z czasów pruskich. Stwierdzono natomiast, iż na kopcu w końcu XIII w. stała drewniano-ziemna wieża obronno-mieszkalna, powstała z inicjatywy krzyżackiej. Wielka Żuława stanowiła dla zakonu krzyżackiego ważny punkt strategiczny. Obsada tej wieży pilnowała szlaku handlowego biegnącego z południa na północ wzdłuż brzegów Jezioraka. Z tamtego okresu pochodzą znalezione w czasie prac eksploracyjnych artefakty: okucia książek, kłódka, ostroga i kusza.

Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - elektrownia wodna na Iławce w Dziarnówku

Utworzono .

Czytaj więcej: Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - elektrownia wodna na Iławce w Dziarnówku

Elektrownia wodna na rzece Iławce w Dziarnówku

Mała elektrownia wodna urządzona została w budynku dawnego młyna na kanale Młyńskim przy rzece Iławce, ok. 7 km na południe od Iławy. Elektrownia posiada 2 turbiny i ma moc 74 kW. Spad roboczy wody wynosi 2,7 m. Funkcjonowanie tej elektrowni ściśle powiązane jest z odpowiednimi upustami wody przez jaz na Iławce w Iławie, który reguluje poziom wody na Jezioraku. Budynek elektrowni z cegły i kamienia polnego, 2-kondygnacyjny, przykryty dachem dwuspadowym, pochodzi z przełomu XIX-XX w. W zespole zabudowań elektrowni znajduje się ponadto budynek magazynowy - murowany z cegły, otynkowany. Stojący obok dom mieszkalny murowany z cegły, obecnie także otynkowany, pochodzi z 2 połowy XIX w. Wszystkie wymienione budynki znajdują się pod ochroną konserwatorską.

Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - Baza PZW Węgle-Żukowo

Utworzono .

Czytaj więcej: Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - Baza PZW Węgle-Żukowo

Wieś Węgle-Żukowo założono w 1577 roku przez mennonitów. W tej miejscowości, położonej niespełna 50 metrów od szlaku Kanału Elbląskiego, znajduje się stara baza rybacka. Kiedyś funkcjonowała tu przystań, do której zawijały małe statki wycieczkowe. Obecnie to obiekt Polskiego Związku Wędkarskiego. W bliskim sąsiedztwie przystani zachował się budynek zajazdu „Trzy Róże”. Obiekt znajduje się na terenie faunistycznego rezerwatu przyrody Jezioro Drużno. We wsi znajdują się zagrody holenderskie, stacje pomp oraz młyn oznaczony datami 1859–1933.

Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - most zwodzony w Szopach

Utworzono .

Czytaj więcej: Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - most zwodzony w SzopachLech Słodownik

Most zwodzony – Szopy

W okolicy miejsca, w którym znajduje się stary zwodzony most w Szopach (niem. Aschbuden) znajdowało się siedlisko wzmiankowane już w czasach krzyżackich. Był tu dwór i zabudowania folwarczne, obok których przebiegała grobla służąca jednocześnie jako trakt łączący zamek krzyżacki w Malborku z zamkiem krzyżackim w Elblągu. Nie wiadomo, z jakich powodów siedlisko to nazwano później „Chroma Ręka” (niem. Lahme Hand). W każdym razie taką samą nazwę otrzymał uruchomiony tutaj gościniec. W dawnym podziale administracyjnym gościniec „Chroma Ręka” leżał nad rzeką Fiszewką, na południe od Starego Nogatu, i należał do państwa krzyżackiego, a nie do terytorium miasta Elbląga. Jak wiadomo, Stary Nogat do 1371 r. łączył się z rzeką Elbląg na południe od miasta, to jest mniej więcej w tym miejscu, gdzie obecnie znajduje się stacja pomp „Fiszewka”, przy ul. Warszawskiej.