Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - przystań żeglugi w Elblągu

Utworzono .

001 Bulwar Elblag 5MpixLech Słodownik

Wybrzeże Gdańskie, 82-300 Elbląg, ul. Wodna 1b (Biuro Żeglugi Ostródzko-Elbląskiej)

Długi szereg kamienic stojących tuż nad rzeką Elbląg nadawał Staremu Miastu niezwykły urok i znaczenie. Na jednej z tych kamienic, przy ulicy Wodnej 37, zwanej „Kasztanowiec”, gdzie był wyszynk o tej nazwie, umieszczono tabliczkę z kreską oznaczającą poziom wody na Starym Mieście w czasie wielkiej powodzi z 25.3.1888 r. Kamienice te były też niemym świadkiem zwodowania w dniu 21.8.1828 r. pierwszego elbląskiego parowca „Copernicus”, dzięki któremu otwarto regularne połączenie Elbląg - Królewiec. Dla „zabobonnych mieszkańców był to diabelski wynalazek” i nie przyjęto go zbyt dobrze. Coś w tym było, ponieważ już wkrótce Copernicus podczas dużego sztormu osiadł 17.10.1828 r. na mieliźnie koło Bałgi. Ale życie toczyło się dalej i wkrótce zastąpił go wybudowany w Anglii bocznokołowiec Jaskółka (Schwalbe), który odegrał istotną rolę w założeniu i rozwoju kąpieliska morskiego w Krynicy Morskiej. Wiele ciekawych i intrygujących historii wiązało się z portem. Jedno nabrzeże rzeki Elbląg zwane były nabrzeżem Hermanna Balka, założyciela miasta; drugie - nabrzeżem Lubeckim, na cześć Hanzy i pierwszych mieszkańców miasta, którzy przybyli tutaj z Lubeki. To ta część znajdująca się między dwoma mostami: Wysokim i Niskim. Z kolei za tym nabrzeżem znajdowała się Wyspa Spichrzów, gęsto zabudowana spichlerzami zbożowymi, symbolem potęgi handlowej miasta. W 1825 r. elblążanin Friedrich W. Haertel zbudował nad rzeką Elbląg, na odcinku między ul. św. Ducha i Wapienną, pierwsze kąpielisko miejskie, gdzie kabiny do przebierania stały nad wodą, a w wodzie było kilka ruchomych boksów z zatapiającymi się podłogami, dla umiejących i nie umiejących pływać. Ale to kąpielisko utrudniało ruch na rzece, na zimę trzeba było je rozbierać, a ponadto spływające ścieki czyniły je mało zachęcającym do kąpieli. Później władze miasta myślały o „wyrychtowaniu” kolejnego takiego kąpieliska nad rz. Elbląg, ale już w północnej części miasta.

W czasie I wojny światowej mieszkańcy Elbląga martwili się nie tylko o swoich bliskich walczących na froncie, ale także o utratę wybudowanego dokładnie dwieście lat temu mostu Wysokiego. Stało się to w niedzielę 8.8.1917 r. Wielu mieszkańców miasta popłynęło tego dnia statkami do Krynicy Morskiej, Lipy i do Narmeln, by na tamtejszych plażach zażywać kąpieli i odpoczynku. Ci, którzy pozostali w mieście, korzystali z ładnej pogody, spacerując. Jeden z nich przechodził właśnie przez most Wysoki, gdy nagle zauważył języki ognia. Powstały one w wyniku zwarcia kabla elektrycznego, który niedawno położono w przebiegu mostu. Za kilka minut wszystko stało już w płomieniach. Konstrukcja mostu, wraz z mechanizmem jego podnoszenia, była mocno wysuszona w wyniku długotrwałych upałów, więc paliła się jak zapałka. Za chwilę poszczególne płonące części mostu zaczęły z dużym łoskotem wpadać do rzeki. Spadły również lampy i balustrady. Po kilku dniach saperzy wybudowali prowizoryczny (rozsuwany) most zastępczy, który przez wiele lat używany był jak most główny.

Pod koniec walk o Elbląg, około 10 lutego 1945 r. most Wysoki został wysadzony, a most Niski uszkodzony. Kamienice stojące przy dawnym nabrzeżu Hermanna Balka, zwanym też targiem rybnym, zostały zniszczone, a następnie rozebrane. Można śmiało powiedzieć, że na długie lata „miasto uciekło od rzeki Elbląg”. Znajdował się tutaj zapuszczony teren, niechętnie odwiedzany przez mieszkańców. Dopiero w latach 70. i późniejszych, w związku z realizacją programu odbudowy Starego Miasta w Elblągu, w ramach tzw. „retrowersji”, tereny nadrzeczne, krok po kroku, wróciły do łask mieszkańców. Dzisiaj stają się chętnie odwiedzanym miejscem Starego miasta, a zwłaszcza erygowany, szeroki bulwar między dwoma, zrekonstruowanymi mostami, które są jak dawniej – podnoszone. Umożliwia to swobodny przepływ statków w stronę Zalewu Wiślanego, jak również w stronę jez. Druzno i Kanału Elbląskiego.

Lech Słodownik

Elbląg, 21 listopada 2017 roku

017 Bulwar Elblag 5Mpix017 Bulwar Elblag 5Mpix017 Bulwar Elblag 5Mpix017 Bulwar Elblag 5Mpix017 Bulwar Elblag 5Mpix017 Bulwar Elblag 5Mpix017 Bulwar Elblag 5Mpix017 Bulwar Elblag 5Mpix