Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - most zwodzony w Szopach

Utworzono .

Most zwodzony w Szopach 01Lech Słodownik

Most zwodzony – Szopy

W okolicy miejsca, w którym znajduje się stary zwodzony most w Szopach (niem. Aschbuden) znajdowało się siedlisko wzmiankowane już w czasach krzyżackich. Był tu dwór i zabudowania folwarczne, obok których przebiegała grobla służąca jednocześnie jako trakt łączący zamek krzyżacki w Malborku z zamkiem krzyżackim w Elblągu. Nie wiadomo, z jakich powodów siedlisko to nazwano później „Chroma Ręka” (niem. Lahme Hand). W każdym razie taką samą nazwę otrzymał uruchomiony tutaj gościniec. W dawnym podziale administracyjnym gościniec „Chroma Ręka” leżał nad rzeką Fiszewką, na południe od Starego Nogatu, i należał do państwa krzyżackiego, a nie do terytorium miasta Elbląga. Jak wiadomo, Stary Nogat do 1371 r. łączył się z rzeką Elbląg na południe od miasta, to jest mniej więcej w tym miejscu, gdzie obecnie znajduje się stacja pomp „Fiszewka”, przy ul. Warszawskiej.

Podczas wojny w latach 1655-1660 miasto Elbląg zostało ponownie zajęte przez wojska szwedzkie. W dniu 7 maja 1656 r. król Szwecji Karol Gustaw przybył z Malborka do Elbląga. Przed mostem Wysokim lokalne władze przekazały mu klucz do miasta. Stąd król udał się do „domu Królewskiego” (dzisiaj Hotel Elbląg), gdzie miał kwaterę. Po kilku dniach pobytu w mieście, w dniu 11 maja, opuścił je i razem z królową udał się ponownie do Malborka. Zgodnie ze starą tradycją przedstawiciele władz miejskich i rajcowie towarzyszyli królewskiej parze aż do Szop, do miejsca, w którym znajdował się gościniec „Ułomna Ręka”.

W czasie wielkiej powodzi 25.3.1888 r – skutek pęknięcia grobli na Nogacie w miejscowości Janówka pod Malborkiem – wszystkie okoliczne tereny znalazły się pod wodą, ale siedlisko „Chroma Ręka” w Szopach, leżące nieco wyżej, uratowało się. W okresie międzywojennym tutejsza gospoda „Chroma Ręka” funkcjonowała nadal i była chętnie odwiedzana nie tylko przez Elblążan, ale również przez podróżujących na trasie z Malborka do Elbląga. Przebiegająca tutaj droga krajowa 22 to odcinek dawniej najdłuższej w Niemczech drogi zwanej po 1933 r. Reichstraße Nr. 1 (Droga Rzeszy Nr 1) łączącej Maastricht i Köln z Królewcem (Königsberg, obecnie Kaliningrad) i dalej, z granicą litewską.

Siedlisko i gospoda „Chroma Ręka” w Szopach administracyjnie należała przed 1945 r. do obwodu gminnego Karczowiska Górne.

Można z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że z chwilą powstania wzmiankowanego wyżej siedliska w Szopach funkcjonowała tutaj jakaś prowizoryczna kładka przez rz. Fiszewkę. W drugiej połowie XIX w. był już tutaj w miarę solidny drewniany most. Funkcjonował on do ok. 1935 r., gdy w jego miejscu oddano żelazny most zwodzony, zachowany zresztą do dzisiaj. W swej konstrukcji przypomina znany, dwuczęściowy most zwodzony nad rzeką Tyną w pobliskim Jeziorze. Most zwodzony w Szopach po 1945 r. był już całkowicie wyłączony z ruchu (tzn. nie był podnoszony). Był używany do 1984 r., to jest do czasu, gdy obok zbudowano nowy, żelbetowy most, w przebiegu nowego odcinka DK22. W pierwszej dekadzie XXI w. ówczesny prezydent Elbląga H. Słonina zgłosił propozycję, by nieczynny i niszczejący most w Szopach, przenieść do Elbląga i ustawić go na Wyspie Spichrzów, w miejscu, gdzie przed wojną nad fosą znajdował się most Gdański. Ta ciekawa idea nie doczekała się jednak realizacji do dzisiejszego dnia.

Lech Słodownik

Elbląg, 21 listopada 2017 roku