Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - pochylnia Oleśnica

Utworzono .

08 SL Pochylnia Oleśnica 2017 JG 01Lech Słodownik

Pochylnia Oleśnica

Dzisiejsza nazwa tej pochylni nawiązuje również do pierwszej, powojennej (popularnej) nazwy dzisiejszego Krasina (niem. Schönfeld). Wieś została założona w 1466 r. i była zrazu dobrami rycerskimi. W późniejszych czasach odnotowano, że przez wieś przebiegał szlak krzyżackich kurierów konnych, a od 1699 r. szła tędy pocztowa trasa kurierska łącząca Królewiec z Kwidzynem. Przy tym trakcie pocztowym powstała wkrótce znana karczma, a przy niej - stadnina koni. Pewną sławę zdobyli sobie krasińscy ceramicy wydobywający glinę z pobliskich urobisk. W 1814 r. przez Krasin przejeżdżała caryca rosyjska Katarzyna, i według przekazów, właśnie tutaj powóz monarchini złamał ośkę. W latach 1884-85 trakt pocztowy biegnący przez wieś wzmocniono nową nawierzchnią. W 1905 r. przy miejscowej karczmie powstała agentura pocztowa, a dwadzieścia lat później wieś zelektryfikowano i pojawiły się pierwsze telefony. W 1939 r. było 349 mieszkańców i 20 większych gospodarzy. Najbardziej znanym mieszkańcem wsi był kowal Weiß, jak również miejscowa poetka – Charlotte Böhnke (ur.1879). Czterech mieszkańców miało pracę przy obsłudze maszynowni Kanału Elbląskiego (Oberlandzkiego), a miejscowa karczma Beuckera, później Alberta Schefflera, cieszyła się powodzeniem również wśród turystów przepływających Kanałem Oberlandzkim (Elbląskim).

 

W taki oto sposób wspomina Krasin i kanał jeden z jej pierwszych mieszkańców – Czesław Frączek, który po wojnie był przez 58 lat sołtysem tej wsi: W 1945 r. „Oleśnica”, nazwana później Krasinem, przedstawiała „obraz nędzy i rozpaczy”. Wieś miała zniszczonych około 50% budynków, w tym także szkołę. Miejscową karczmę L. Beuckera podpalili pijani żołnierze sowieccy (mieszkał tu Władysław Żukowski, a obecnie mieszka pan Michał Paszko). Przy drodze wiejskiej jeszcze długo walały się trupy zabitych koni w uprzęży. Na skraju wsi były masowe groby poległych w walkach żołnierzy ze 170. Dywizji Piechoty i 6 Kompanii 399. Pułku Piechoty Wehrmachtu oraz prawdopodobnie walczącej tu formacji Waffen SS. W kanale znajdowały się rozbite czołgi. W ogóle to wszędzie było dużo broni i amunicji, pancerfaustów, zwłaszcza w umocnionych stanowiskach broni maszynowej i artylerii. Niejednokrotnie miejscowa młodzież urządzała sobie „ćwiczebne strzelania” ze znalezionej broni, dopóki milicja i wojsko nie pozbierała wszystkiego… .

Zaraz za pochylnią „Jelenie”, płynąc w kierunku pochylni Oleśnica, znajduje się typowa mijanka (niem. Ausweichstelle). Mijanka ta przypomina do złudzenia mały staw. Ale jest tutaj dosyć głęboko, o czym przekonał się kilka lat temu pewien nietrzeźwy młodzieniec, który zażywając kąpieli, utonął. Na trasie kanałowej do pochylni Oleśnica znajdowały się kiedyś dwa drewniane kładkomosty, które służyły zarówno mieszkańcom, jak i bydłu przepędzanemu z okolicznych pól do obór. Po obu stronach kanału znajdowały się małe siedliska, które albo już dzisiaj nie istnieją, albo są w zaniku. Mowa tutaj o Klepińskim Młynie (niem. Kleppen-Mühle), kolonii Krzak (niem. Kodderstrauch) i Domkach Kanałowych (niem. Kanalhäuser) wybudowanych dla robotników pracujących przy obsłudze kanału. W sumie pochylnia Oleśnica, którą przed wojną oznaczano jako „Geneigte Ebene Nr. 3”, jest dosyć długa, ma 23,4 m, a u jej podnóża znajduje się dosyć ciekawe „kanałowe skrzyżowanie”. Jest tu przejście przez tory; pod pochylnią przeprowadzono nowe koryto strumienia Klepina (Klepa) i kanał odprowadzający wodę z koła wodnego maszynowni. Dawna nazwa niemiecka tego strumienia „Kleppine” – który płynie równolegle do pochylni Oleśnica, a dalej od Sokółki obok pochylni Jelenie i Całuny i wpada do jez. Druzno – wywodzi się z języka staropruskiego. W języku tym „kleppe” (niem. Garn) oznaczało sieć używaną do połowu ryb przy brzegach strumieni. Strumień Klepina nazywano przed wojną popularnie „Żmijówką”.

Lech Słodownik

Elbląg, 21 listopada 2017 roku

154 Pochylnia Olesnica 5Mpix154 Pochylnia Olesnica 5Mpix154 Pochylnia Olesnica 5Mpix