Informacje o Kanale Elbląskim

Utworzono .

KANAŁ  ELBLĄSKI

Wśród wielu atrakcji, pięknych i malowniczych terenów, wyjątkowe miejsce zajmuje rozgałęziony system żeglugowy Kanału Elbląskiego, najbardziej interesujący pod względem technicznym. Łączna długość całego systemu wodnego wynosi 151,7 km, w tym sztucznie zbudowane odcinki międzyjeziorne mają długość 85,86 km. Ten unikalny w skali światowej kanałowy szlak wodny składa się z trzech odcinków zasadniczych o łącznej długości 115,6 km oraz z wielu odgałęzień bocznych. Punktem węzłowym, od którego liczy się kilometraż szlaków głównych jest Miłomłyn.
Kanał zaprojektowany został przez inżyniera Georga Jakoba Steenke w 1837 roku i wybudowany w latach 1844-1876. Największym problemem technicznym było pokonanie ponad 99 metrowej różnicy poziomu wód między jeziorami Druzno pod Elblągiem, a jeziorem Piniewo. Steenke opracował niezwykle oryginalną koncepcję, która funkcjonuje do dziś w niezmienionej formie, zadziwiając kunsztem XIX wiecznej wiedzy inżynierskiej. Genialne rozwiązanie polegało na wybudowaniu, na trasie tego atrakcyjnego do dziś zabytku sztuki hydrotechnicznej, czterech śluz (Miłomłyn, Zielona, Mała Ruś i Ostróda) oraz pięciu pochylni (Buczyniec, Kąty, Oleśnica, Jelenie, Całuny Nowe). Pochylnie niwelują różnicę poziomów wody o ponad 99 m. Statki pokonują pochylnie na specjalnych wózkach. Z całą pewnością, podobnie jak 100 lat temu, tak i dziś, tylko u nas statki pływają po trawie. To trzeba koniecznie zobaczyć. Szczegółową ofertę można uzyskać na przystani Żeglugi Ostródzko-Elbląskiej, przy nabrzeżu jeziora Drwęckiego w Ostródzie oraz w Elblągu nad rzeką Elbląg przy ul. Wodnej 1, gdzie znajdują się też punkty sezonowej informacji turystycznej.
Kanał Elbląski w XIX wieku pełnił głównie funkcję gospodarczą. Umożliwiał spławianie zboża i drewna z zasobnych terenów Pojezierza Iławskiego do Elbląga i dalej do portów położonych na Zalewie Wiślanym. Dziś trasa Kanału Elbląskiego staje się ponownie szansą na gospodarcze ożywienie tych terenów. Tym razem polega ona na rozbudowie turystycznej infrastruktury wokół całego szlaku wodnego, co zdaniem władz gmin przylegających do Kanału Elbląskiego, zaowocuje trwałym rozwojem gospodarczym. Pierwszy krok poczyniła Ostróda, położona nad jeziorem Drwęckim. Tu znajduje się południowy punkt startowy do wyprawy w głąb Kanału Elbląskiego. Dzięki zagospodarowaniu nabrzeża, budowie ciągu spacerowego, mola żeglarsko-spacerowego, przystani Żeglugi Ostródzko-Elbląskiej, wyciągu nart wodnych, tawern z wypożyczalnią sprzętu wodnego. Planowana jest budowa portu jachtowego oraz amfiteatru. Wszystko po to, aby umożliwić turystom wygodne i atrakcyjne spędzenie czasu. Podobne plany mają, Elbląg, Miłomłyn, Małdyty, Pasłęk, Rychliki oraz Iława. Większość tych miejscowości utworzyła Związek Gmin Kanału Ostródzko-Elbląskiego i Pojezierza Iławskiego oraz Stowarzyszenie Łączy Nas Kanał Elbląski Lokalna Grupa Działania w Elblągu. Ich zadaniem jest dbałość o zachowanie tego jedynego w świecie miejsca, gdzie statki pływają po trawie, wspólną promocję, rozwój infrastruktury technicznej i turystycznej tego obszaru.

CHARAKTERYSTYKA  KANAŁU  ELBLĄSKIEGO

Całkowita długość systemu wodnego wynosi 151,7 km. Długość trzech szlaków głównych to 115,6 km. Jeziora stanowią 59,15 km, przekopy 53,54 km, pochylnie 2,31 km i nasypy 0,5 km.

Długość szlaku I: Miłomłyn śluza – jezioro Druzno wynosi 52,0 km, w tym na jeziora przypada 21,3 km (Ilińsk, Ruda Woda, Piniewo, Sambród, Druzno), 28,39 km na przekopy, 2,31 km na pochylnie, które są największą atrakcją kanału. Jest ich pięć i są to: Buczyniec, Kąty, Oleśnica, Jelenie i Całuny Nowe. Na odcinku 9,45 km pozwalają pokonać różnicę wysokości terenu rzędu 99,5 m. Początek jeziora Druzno jest końcem Kanału Elbląskiego. Dalej żegluga jest prowadzona rzeką Elbląg przez miasto Elbląg do Zalewu Wiślanego.

Długość szlaku II: Miłomłyn śluza – jezioro Szeląg (Staszkowo i Stare Jabłonki) wynosi łącznie 31,3 km, z czego jeziora stanowią 15,65 km (Drwęckie, Pauzeńskie, Szeląg, Wielki i Mały). Kanał pokonuje cztery śluzy komorowe – Miłomłyn, Zielona, Ostróda, Mała Ruś. Odcinek między śluzą Zielona, a śluzą Ostróda jest najniższym stanowiskiem całego Kanału Elbląskiego. Z jeziora Drwęckiego odchodzą dwa odgałęzienia, do Piławek i do ujścia rzeki Drwęcy.

Długość szlaku III: Miłomłyn śluza – Iława / Zalewo wynosi łącznie 32,3 km, w tym na odcinku 22,2, km prowadzi przez jeziora (Karnickie, Dobskie, Jeziorak), na 9,5 km przez przekopy i na długości 0,5 km przez nasyp (jezioro Karnickie), który jest ewenementem na skalę światową.
Długość ważniejszych szlaków bocznych wynosi 36,2 km, w tym jezioro Ilińsk 3,5 km, jezioro Bartężek 7,6 km, jezioro Druzno 7,4 km, Jeziorak – Zalewo 17,7 km. Do ważniejszych szlaków bocznych kanału należą:

  • z pierwszego odcinka Miłomłyn – jezioro Druzno: szlak z jeziora Ruda Woda przekopem (Kanał Bartnicki) do jeziora Bartężek oraz szlak do miejscowości Zatoka przez jezioro Ilińsk.
  • z drugiego odcinka Miłomłyn – Ostróda, odgałęzienia na jeziorze Drwęckim z północnej odnogi do Piławek i zachodniej do Samborowa (jaz na rzece Drwęcy).
  • z trzeciego odcinka Miłomłyn – Iława odchodzą szlaki z jeziora Jeziorak do Jerzwałdu przez jezioro Płaskie oraz do Zalewa przekopem (Kanał Dobrzycki) i przez jezioro Ewingi.

Najwyższy poziom wody, na odcinku Miłomłyn – jezioro Druzno:    99,5 m n.p.m.
Łączna suma różnic poziomów na śluzach i pochylniach:             103,4 km.
Śluza z największą różnicą poziomów:                                      Miłomłyn 2,8 m.
Pochylnia z największą różnicą poziomów:                                Oleśnica 24,2 m.

ZOBACZ  JAK  STATKI  PŁYWAJĄ  PO TRAWIE


Żegluga Ostródzko-Elbląska:

14-100 Ostróda, ul. Mickiewicza 9A,

tel./fax (0-89) 646 38 71, 646-42-46

82-300 Elbląg,   ul. Wodna 1,

tel./fax (0-55) 232 43 07

Rewitalizacja_Kanału

MOSTY  NA  SZLAKU  WODNYM  KANAŁU  ELBLĄSKIEGO

(na podstawie "Zabytki Przemysłu i Techniki w Polsce - 5 Kanał Ostródzko-Elbląski" pod redakcją Stanisława Januszewskiego)

Miłomłyn - jezioro Druzno:

1. 0,469 km Miłomłyn, wrota ochronne, droga Ostróda - Elbląg, jednoprzęsłowy, belkowy, stalowy z 1908 roku, długość - 8,10m, szerokość - 7,80 m, światło - 4,20m;

2. 1,550 km Miłomlyn, linia kolejowa Myślice - Malbork, jednoprzęsłowy, belkowy, stalowy, z 1893 roku, długość - 8,0 m, szerokość - 4,50 m, światło - 4,20 m.

3. 5,388 km Winiec, droga Wólka Majdańska - Winiec, jednoprzęsłowy, łukowy, żelbetowy, z 1923 roku, długość - 24,0 m, szerokość - 5,80 m, światło - 4,00 m.

4. 7,827 km Liksajny, droga Liksajny- Winiec, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1924 roku, długość - 24,0 m, szerokość - 5,80 m, światło - 4,00 m.

5. 21,235 km Małdyty, droga Zalewo - Morąg, jednoprzęsłowy, sklepiony, kamienny z 1868 roku, długość - 11,50 m, szerokość - 8,20 m, światło - 7,00 m.

6. 22,400 km Małdyty, droga Zajezierze - Małdyty, jednoprzęsłowy, sklepiony, kamienny, z 1883 roku, długość - 24,0 m, szerokość - 8,50 m, światło - 7,70 m.

7. 25,450 km Leśnica, linia kolejowa Morąg - Malbork, jednoprzęsłowy, belkowy, stalowy, z 1893 roku.

8. 28,680 km Karczemka, droga Ostróda - Elbląg, trzyprzęsłowy, belkowy, żelbetowy, sprężony z 1969 roku.

9. 28,698 km Karczemka, droga Ostróda - Elbląg, jednoprzęsłowy, sklepiony, kamienny, z 1851 roku, długość - 7,55 m, szerokość - 8,80 m, światło - 5,06 m.

10. 35,457 km Drulity, droga Drulity - Bartno, jednoprzęsłowy, łukowy, żelbetowy z 1894 roku, długość - 26,99 m, szerokość - 5,80 m, światło - 8,00 m.

11. 36,334 km Buczyniec, wrota ochronne, jednoprzęsłowy, belkowy, stalowy, z 1927 roku, długość - 6,00 m, szerokość - 4,90 m, światło - 4,00 m.

12. 37,697 km Kąty, droga Kąty - Buczyniec, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1916 roku, długość - 22,40 m, szerokość - 4,40 m, światło - 4,00 m.

13. 38,120 km Kąty, droga Kąty - Liszki, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1916 roku, długość - 22,40 m, szerokość - 4,40 m, światło - 4,00 m.

14. 38,780 km Kąty, droga Kąty - Śliwice, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1912 roku, długość - 21,00 m, szerokość - 5,05 m, światło - 4,00 m.

15. 39,740 km Śliwice, droga Śliwice - Krasin, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1912 roku, długość - 21,00 m, szerokość - 5,05 m, światło - 4,00 m.

16. 40,515 km Śliwice, droga Śliwice - Krasin, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1910 roku, długość - 22,00 m, szerokość - 5,40 m, światło - 4,00 m.

17. 43,424 km Jelenie, droga Jelenie - Całuny, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1914 roku, długość - 20,00 m, szerokość - 5,40 m, światło - 4,00 m.

18. 44,672 km Jelonki, droga Jelonki - Pasłęk, jednoprzęsłowy, łukowy, żelbetowy, z 1911 roku, długość - 21,00 m, szerokość - 5,40 m, światło - 4,00 m.

19. 44,685 km Jelonki, droga Jelonki - Pasłęk, trzyprzęsłowy, ramowy, stalowy, z 1990 roku.

20. 46,500 km Rodowo, droga Jelonki - Druzno, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1914 roku, długość - 22,00 m, szerokość - 5,40 m, światło - 4,00 m.

Miłomłyn - jezioro Jeziorak:

1. 0,137 km Miłomlyn, droga Miłomlyn - Zalewo, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1910 roku, długość - 21,00 m, szerokość - 5,40 m, światło - 4,00 m.

2. 1,514 km Kamieńczyk, droga Kamińczyk - Zalewo, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1909 roku, długość - 19,00 m, szerokość - 5,40 m, światło - 4,60 m.

3. 3,780 km Dębinka, droga Dębinka - Zalewo, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1913 roku, długość - 20,00 m, szerokość - 4,40 m, światło - 4,30 m.

4. 4,708 km Dębinka, droga Dębinka - Karnity, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1913 roku, długość - 20,00 m, szerokość - 4,40 m, światło - 4,50 m.

5. 5,670 km Karnity, droga Bynowo - Karnity, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1910 roku, długość - 21,35 m, szerokość - 5,20 m, światło - 4,42 m.

6. 7,713 km Wielowieś, droga Wielowieś - Karnity, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1913 roku, długość - 20,00 m, szerokość - 4,40 m, światło - 4,30 m.

7. 8,868 km Zagadka, wrota ochronne droga Wielowieś - Karnity, jednoprzęsłowy, belkowy,  stalowy na drewnianych podporach, z 1852 i 1941 roku, długość - 7,58 m, szerokość - 5,15 m, światło - 3,44 m.

8. 9,464 km Mozgowo, droga Mozgowo - Urowo, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1909 roku, długość - 19,00 m, szerokość - 5,40 m, światło - 4,60 m.

9. 11,000 km Duba, droga Boreczno - Urowo, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1909 roku, długość - 22,00 m, szerokość - 5,20 m, światło - 4,40 m.

Miłomłyn - jezioro Mały Szeląg (Stare Jabłonki):

1. 0,054 km Miłomlyn, Śluza Miłomłyn, droga Miłomłyn - Zalewo, jednoprzęsłowy, łbelkowy, stalowy, z 1927 roku, długość - 6,00 m, szerokość - 7,50 m, światło - 3,82 m.

2. 3,490 km Liwa, droga Miłomlyn - Samborowo, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1908 roku, długość - 19,00 m, szerokość - 5,80 m, światło - 4,40 m.

3. 4,600 km Śluza Zielona, most, trzyprzęsłowy, belkowy, żelbetowy, z 1922 roku.

4. 5,475 km Borsuki, droga Liwa - Pilawki, jednoprzęsłowy, łukowy, betonowy, z 1908 roku, długość - 19,00 m, szerokość - 5,40 m, światło - 5,25 m.

5. 13,050 km Ostróda, linia kolejowa Ostróda - Miłomłyn,  jednoprzęsłowy, belkowy, stalowy, z 1928/30 roku, długość - 16,60 m, szerokość - 4,50 m, światło - 4,00 m.

6. 15,050 km Ostróda, śluza Ostróda, droga Ostróda - Elbląg, jednoprzęsłowy, belkowy, stalowy, z 1913 roku, długość - 5,60 m, szerokość - 9,60 m, światło - 4,15 m.

7. Ostróda, obwodnica miejska na trasie Gdańsk - Warszawa, wieloprzęsłowy, belkowy,  betonowy, sprężony, z 1990 roku.

8. 19,100 km Mała Ruś, śluza Mała Ruś, droga Ostróda - Warlity, jednoprzęsłowy, sklepiony, kamienny, z 1875 roku, długość - 3,33 m, szerokość - 6,30 m, światło - 4,50 m.

9. 28,985 km Stare Jabłonki, droga Ostróda - Olsztyn, trzyprzęsłowy, belkowy, żelbetowy, sprężony, z 1987 roku.

10. 29,000 km Stare Jabłonki, linia kolejowa Ostróda - Olsztyn, jednoprzęsłowy, sklepiony, kamienny, z 1871 roku, długość - 5,02 m, szerokość - 54,50 m, światło - 3,60 m.

11. 29,050 km Stare Jabłonki, droga Ostróda - Olsztyn, jednoprzęsłowy, belkowy, stalowy, z 1871 /ok. 1910 roku.

Na 40 mostów jeden jest drewniany, 4 kamienne, 18 betonowych, 7 żelbetowych, 6 stalowych, 4 kolejowe i 4 współczesne.