Międzynarodowy R-64

Utworzono .

Transgraniczny Szlak Rowerowy R-64: Wokół Zalewu Wiślanego Piaski - Gronowo

Szlak rowerowy zarządzany przez PTTK Oddział Ziemi Elbląskiej w Elblągu:

Transgraniczny Szlak Rowerowy R 64 oprowadzony jest wokół Zalewu Wiślanego. Jego początek znajduje się w Piaskach, zaś koniec w Braniewie. Prowadzi on przez teren Mierzei Wiślanej, Żuław Wiślanych, Wysoczyzny Elbląskiej i Niziny Warmińskiej. Długość szlaku wynosi 187 km, w tym w woj. warmińsko-mazurskim - 116,6 km, w granicach powiatu elbląskiego - 55,0 km, w granicach LGD Kanału Elbląskiego - 18,4 km. Na teren LGD wchodzi w Kępinach Wielkich, przez prom na Nogacie. Na granicy Nowakowa, obok pomnika więźniów obozu Stutthof skręca na północ i wiedzie przez Cieplice, następnie wzdłuż Cieplicówki i Zalewu Wiślanego do Nowego Batorowa, a stąd wzdłuż rzeki Elbląg do Nowakowa i Rubna,  gdzie kończy się granica LGD. Szlak biegnie dalej przez Elbląg, Bielany, Krasny Las, Próchnik do Łęcza, prawie cały czas z R-1. W Łęczu skręca do Połonin, a stąd przez Suchacz, Pęklewo, Kadyny, Kikoły, Tolkmicko, Chojnowo, Krzyżewo, Nowiny, Ronin, Frombork, Różaniec, Nową Pasłękę, Klejnówko, Ułowo do dworca PKP w Braniewie.


Długość szlaku w granicach Krainy Kanału Elbląskiego:

- wytyczony: 18,4 km
- uzgodniony i oznakowany: 18,4 km

Przebieg szlaku:

Elbląg Rubno Wielkie - 0,0 km, Nowakowo - 0,4 km, Nowe Batorowo - 3,6 km,  "Złota Wyspa" - 6,9 km, Cieplice - 11,9 km, Kępiny Wielkie - 18,4 km

Rodzaj nawierzchni:

  • drogi asfaltowe                  - 11,0 km
  • drogi z płyt betonowych      -  7,4 km

Charakterystyka szlaku:

Fragment transgranicznego szlaku prowadzony wokół Zalewu Wiślanego. W granicach Krainy Kanału Elbląskiego biegnie drogami o niewielkim i średnim natężeniu ruchu samochodowego. Jest łatwy i dostępny. Jedyną trudnością jest droga z płyt betonowych. Został oznakowany w 2006 roku przez PTTK Oddział Ziemi Elbląskiej na zlecenie Związku Gmin Nadzalewowych w Elblągu.

Atrakcje na szlaku:

Elbląg Rubno Wielkie - dawny majątek mieszczański, obecnie dzielnica Elbląga. Szlak przechodzi przez tory kolei nadzalewowej - budowanej przez towarzystwo akcyjne z Królewca w latach 1897-1899. Linia łączyła Elbląg z Braniewem przez Kadyny, Tolkmicko, Frombork. Kursował tędy pociąg cesarza Niemiec Wilhelma II. W latach 30. XX wieku przewożono rocznie ponad 400.000 pasażerów oraz 250.000 ton towarów. Kursowały tędy pociągi turystyczne z możliwością przesiadki na statki z Tolkmicka do Krynicy Morskiej. W 2006 roku zawieszono planowe jazdy pociągów. W 2010 roku wznowiono w soboty i niedziele kursy wycieczkowe z Elbląga do Braniewa.

Nowakowo - osada zamieszkiwana przez protestantów. W 1711 roku zatrzymał się tu car Rosji Piotr I.  Znajduje się tu most pontonowo - obrotowy na rzece Elbląg. Za mostem rozpoczyna się rezerwat "Zatoka Elbląska" i tzw. Wyspa Nowakowska, najmłodsza część Żuław.

Nowe Batorowo - powstało w 1809 roku. Warto zwrócić uwagę na domy o konstrukcji szachulcowej z przełomu XIX i XX wieku. W 1983 roku sztorm na Zalewie Wiślanym doprowadził do przerwania wału i zalanych zostało 135 gospodarstw oraz 2 PGR-y.

"Złota Wyspa" - to rozległe szuwary stanowiące część rezerwatu przyrody "Zatoka Elbląska". Z wału rzeki Elbląg widoczna jest Wysoczyzna Elbląska i zabudowania Kamionka Wielkiego, komin cegielni Nadbrzeże, rozległa tafla Zalewu Wiślanego zamkniętego Mierzeją Wiślaną, komin elektrociepłowni i wieża kościoła św. Mikołaja w Elblągu oraz stawa świetlna i latarnia sygnalizacyjna "Andzia".

Cieplicówka - jedno z trzech ramion ujściowych Nogatu. Jest najpiękniejszym ciekiem wodnym Żuław, z brzegami porośniętymi szuwarami, a tafla wody grzybieniami.

Cieplice - wieś o typie zabudowy szeregówki przywałowej. Znajduje się tu współczesny kościół z lat 1992-2004 oraz drewniany budynek, który w latach 1945-1994 był użytkowany jako kościół, a przed wojną stanowił siedzibę Hitlerjugend.

Kępiny Wielkie - za wsią, w miejscu dawnej filii obozu koncentracyjnego,  jest pomnik poświęcony pamięci Ofiar Obozu Koncentracyjnego w Stutthof. Więźniowie pracowali przy budowie 15 km odcinka wałów ochronnych oraz w gospodarstwach rolnych. Jednorazowo w podobozie, w baraku 20 x 6 m mieszkało 150-200 więźniów. W Kępinach Wielkich znajduje się prom na Nogacie. Przeprawa promem pozwala dostrzec białe grzybienie i żółte grążele swobodnie „pływające” w wodach leniwej rzeki Nogat. Nogat stanowi granicę między woj. pomorskim i warmińsko-mazurskim.  Jest to najkrótsza droga z Elbląga na Mierzeję Wiślaną.

Zalew Wiślany – osobliwy zbiornik wodny, stanowiący płytką zatokę, należący do „wewnętrznych wód morskich”. Z wysokości sidełka można podziwiać uroki rezerwatu przyrody „Zatoka Elbląska” ze „Złota Wyspą”, po jednej stronie Zatoki Elbląskiej krawędź Wysoczyzny Elbląskiej porośniętej lasami, a po drugiej – intensywna zieleń upraw na żyznych glebach żuławskich.

Wyspa Nowakowska – otoczona wodami Zalewu Wiślanego, Zatoki Elbląskiej, Cieplicówki i Kanału Jagiellońskiego stanowi enklawę najżyźniejszych gleb i pięknych krajobrazów.

Kanał Jagielloński – łączy Nogat z rzeką Elbląg, zbudowany w 1495 roku, należy do najstarszych kanałów w Polsce.

Opracowano na podstawie przewodnika "Rowerem w Krainie Kanału Elbląskiego", Elbląg 2010. K. Mieczkowski, M. Tomaszewski

Fot. Bartosz Rybaczewski