Międzynarodowy R-1

Utworzono .

Międzynarodowy Szlak Rowerowy R-1: Calais (Francja) - Petersburg (Rosja)

Szlak rowerowy zarządzany przez PTTK Oddział Ziemi Elbląskiej w Elblągu:

Międzynarodowy Szlak Rowerowy R-1 prowadzący od granicy z Niemcami w Kostrzyniu nad Odrą do granicy z obwodem kaliningradzkim w Gronowie. Na terenie woj. warmińsko-mazurskiego prowadzi przez Żuławy Elbląskie, Wysoczyznę Elbląską i Nizinę Warmińską. Długość szlaku wynosi 675,6 km, w tym w województwie warmińsko-mazurskim - 87,3 km, w powiecie elbląskim - 47,5 km, na obszarze LGD Kanału Elbląskiego 25,2 km.

Długość szlaku w granicach Krainy Kanału Elbląskiego:

- wytyczony 25,2 km
- uzgodniony i oznakowany: 25,2 km

Przebieg szlaku:

Bągart - 0,0 km, Świdy - 0,7 km, Święty Gaj - 2,5 km,  Stare Dolno - 5,7 km, Nowe Dolno - 9,8 km, Dzierzgonka - 10,2 km, Krzewsk - 13,9 km, Żurawiec - 16,2 km,  Tropy Elbląskie - 20,0 km,  Raczki Elbląskie - 21,0 km, Elbląg - 25,2 km

Rodzaj nawierzchni:

  • drogi asfaltowe    - 24,7 km
  • drogi brukowe      -  0,5 km

Charakterystyka szlaku:

Fragment międzynarodowego szlaku wiodącego z Francji przez Belgię, Holandię, Niemcy, Polskę do granicy z Rosją, a dalej Litwę, Łotwę i Estonię. W granicach Krainy kanału Elbląskiego prowadzi drogami o średnim natężeniu ruchu. Jest łatwy i dostępny. Jedyną trudnością jest skrzyżowanie z drogą krajową Nr 22 w Raczkach Elbląskich. Został oznakowany w latach 1997-1998.

Atrakcje na szlaku:

"Pomosty bągardzkie" - stanowiły część Szlaku Bursztynowego w kierunku Sambii. Zostały odkryte w 1896 roku, ponownie badane w latach 1994-96. Są to bele dębowe, ułożone warstwami w dolinie rzeki Dzierzgoń. Pomost południowy miał 640 metrów długości, a pomost północny, znaleziony w okolicach Świętego Gaju - 1230m. Element tego pomostu znajduje się w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu.

Święty Gaj - wieś, prawdopodobne miejsce śmierci św. Wojciecha (23.IV.997 roku) oraz pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska Cholin. W Świętym Gaju znajduje się Sanktuarium Świętego  Wojciecha (od 1989 roku), kościół  pw. Św. Wojciecha Biskupa i Męczennika, odbudowany w 1861 roku na starych murach kościoła z 1399 roku, Dom Pielgrzyma, ołtarz polowy, stacje Drogi Krzyżowej i ruiny drewnianego domu podcieniowego oraz zabudowania gospodarskie.

Stare Dolno - dawny majątek ziemski ze średniowiecznym rodowodem. We wsi zachował się późnoklasycystyczny pałac z XIX wieku i przydworski park.

Dzierzgonka - wieś założona przez osadników holenderskich, mennonitów w 1675 roku na planie ulicówki wodnej. Główną osią komunikacyjną jest rzeka Dzierzgoń i drogi gruntowe na obu wałach. Za wałami na obu brzegach stoją domostwa zwrócone szczytami do rzeki. W Dzierzgonce znajduje się most obrotowy na rzece Dzierzgoń z początku XX wieku, obecnie nieruchomy. Za wsią znajduje się kaplica św. Wojciecha z 1930 roku.

Krzewsk - wieś założona w 1631 roku, jako rzędówka bagienna przez mennonitów, jednodworczna. Znajduje się tu kilka zabytkowych domów z końca XVIII i początku XIX wieku. Zasięg działek wyznaczają rowy melioracyjne, a domy usytuowane są na terpach - sztucznie usypanych pagórkach (średnio 1,5m) w kształcie trapezu. W Krzewsku znajdują się trzy zabytkowe wozy strażackie, cmentarz mennonicki.

Tropy Elbląskie - pruska osada rybacka z XIV wieku, przekształcona przez mennonitów (1549 rok) w wieś rolniczą o typie ulicówki wodnej, z zagrodami zwróconymi frontem do kanału, położona poniżej poziomu morza (-0,5-0,7 m). Układ ruralistyczny wpisany jest do Rejestru Zabytków. We wsi znajdują się zabytkowe zagrody, cmentarz mennonicki z końca XVIII wieku, budynek szkoły z 1861 roku.

Raczki Elbląskie - wieś założona przez mennonitów w 1586 roku o typie jednodworcznym. Jest to najniżej położna osada w Polsce (-1,8 m p.p.m.). Oznakowane miejsce znajduje się ok. 100 metrów od drogi. Raczki Elbląskie przecina najstarsza w Prusach Wschodnich linia kolejowa Elbląg - Malbork (1846-52).

Dalej szlak prowadzi przez Elbląg, Łęcze, Kadyny, Tolkmicko, Pogrodzie, Frombork, Braniewo do granicy państwa z Federacją Rosyjską w Gronowie.

Elbląg – urokliwe Stare Miasto odbudowane na zasadzie retrowersji ze średniowieczną uliczką, katedrą pw. Św. Mikołaja, Galerią El, Biblioteką o cennym księgozbiorze, zbiorami zabytkowych obiektów w Muzeum Archeologiczno-Historycznym, w tym tematyczne wystawy obiektów z czasów rzymskich i wczesnego średniowiecza, znalezionymi na największym poligonie archeologicznym Elbląga, Weklic. Tu można znaleźć replikę chaty z Truso, inscenizację życia Gotów, skrzynie pełne tajemnic, ….

Żuławy Elbląskie – wytwór człowieka i sił przyrody, bezleśna, płaska, depresyjna równina podzielona na poldery chronione wałami i groblami, z charakterystyczna kultura materialną. Wyróżnikiem Żuław jest gęsta sieć naturalnych cieków wodnych, kanałów i rowów otoczonych szpalerami wierzbowymi, ale także zagrody holenderskie typu wzdłużnego, w kształcie litery L lub T. Domy na terpach miały charakterystyczny podcień.

Oprac. na podstawie przewodnika "Rowerem w Krainie Kanału Elbląskiego", Elbląg 2010. K. Mieczkowski, M. Tomaszewski