Doliny Rzeki Wąskiej Ząbrowiec - Godkowo - żółty

Utworzono .

SZLAK Doliny Rzeki Wąskiej GODKOWO-ZĄBROWIEC; żółty kolor znaków

Zarządzany przez Stowarzyszenie Łączy Nas Kanał Elbląski LGD w Elblągu

Długość szlaku:

  • wytyczony i uzgodniony: 12,8 km
  • oznakowany: 0,0 km

Przebieg szlaku:

Godkowo – 0,0 km, Skowrony – 1,83 km, Klekotki – 5,21 km, Zimnochy – 9,6 km, Ząbrowiec – 12,76 km.

Rodzaj nawierzchni:

  • drogi asfaltowe    - 6,38 km
  • drogi gruntowe    - 3,51 km
  • drogi szutrowe      - 2,87 km

Charakterystyka szlaku:

Szlak zaczyna się w centrum Godkowa (0,0 km), przy tablicy sieci szlaków rowerowych, przy skrzyżowaniu dróg: wojewódzkiej Nr 513 i powiatowej nr 1162N, a kończy w centrum wsi Ząbrowiec koło kościoła pw. Św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Prowadzi początkowo drogami asfaltowymi, potem szutrowymi i gruntowymi. Na tym szlaku zalecane są rowery o szerokich oponach, gdyż po deszczu występuje błoto, a podczas suszy piach. Natężenie ruchu jest niewielkie poza odcinkiem drogi wojewódzkiej nr 513 w Godkowie. Szlak Bizonów – żółty można przedłużyć aż do Dobrego, tam gdzie znajduje się baza noclegowa.

Na szlaku można podziwiać panoramę doliny rzeki Wąskiej stanowiącej Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Wąskiej, w niej dwa jeziora Okonie i Zimnochy z plażą i zagospodarowaniem turystycznym. W tej okolicy bierze początek rzeka Wąska, uchodząca do jeziora Druzno.

Atrakcje:

Godkowo – wieś z początków XIV wieku powstała z wydzielonych łanów wsi Skowrony. Po wojnach polsko-krzyżackich odnowiono lokację w 1417 roku i zasiedlali je stopniowo osadnicy z Niderlanów. Kolejne zniszczenia przyniosły wojny polsko-szwedzkie, potem dżuma i wojny napoleońskie. W 1866 roku założono placówkę pocztową, w 1904 roku uruchomiono wahadłową pocztę Morąg – Godkowo – stacja PKP Słobity, a w 1905 roku agenturę pocztową. W 1924 roku wieś zelektryfikowano. W okresie międzywojennym we wsi był cieśla, kowal, szewc, murarz, rzeźnik, dróżnik. Funkcjonowała straż pożarna, szkoła, cegielnia, waga i duża „ława mleczna”. Był plac festynów, boisko sportowe, strzelnica broni małokalibrowej, gospoda, stacja paliw, przystanek omnibusu. II wojna światowa przyniosła wiele zniszczeń i strat.

W Godkowie od 2012 roku rekonstruowana jest cerkiew grekokatolicka pw. Opieki Matki Boskiej z Kupnej (województwo podkarpackie) z 1729 roku. Obiekt o konstrukcji drewniano-zrębowej jest budowany z zachowanych fragmentów zniszczonej cerkwi i nowych elementów.

W 2009 roku w Godkowie było zameldowanych 378 osób, w tym 185 mężczyzn i 193 kobiety. Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 roku we wsi są 52 budynki mieszkalne, w których jest 98 mieszkań zamieszkałych; 4 mieszkania pochodzą sprzed 1918 roku, 35 z lat 1918-44, 5 z lat 1945-70, 20 z lat 1971-88, 34 z lat 1989 – 2002.; we wsi funkcjonowało 99 gospodarstw domowych. W 2011 r. zarejestrowane były 33 podmioty gospodarcze, w tym 6 w sektorze publicznym i 27 sektorze prywatnym (17 to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, 2 spółdzielnie i 5 organizacji społecznych). Z ogólnej liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych 6 działa w rolnictwie, 1 budownictwie oraz 26 w usługach. We wsi jest szkoła, przedszkole, biblioteka, ponadlokalna świetlica środowiskowa i 2 kluby sportowe.

Skowrony – wieś z początków XIV wieku z bogatą historią wojen polski-krzyżackich, osadników z Niderlandów, przemarszami wojsk polskich, szwedzkich, rosyjskich, napoleońskich. W Skowronach wybudowano gospodę-gościniec w 1898 roku, salę zgromadzeń ludowych – 1899 rok, uruchomiono placówkę poczty konnej z Morąga do Słobit, zelektryfikowano wieś w 1924 roku, powołano straż pożarną – 1913 rok, parafialną stację opieki społecznej – 1931 rok, wybudowano remizę z aresztem i położono asfalt ze Skowron do Markowa - 1937 r., kąpielisko, plac festynów ludowych, boisko sportowe, strzelnicę. We wsi funkcjonowały: kasa bankowa, poczta, chór parafialny, kapela muzyczna, klub gry na organkach. II wojna światowa przyniosła ogromne zniszczenia. Pozostał kościół z XIV wieku, wybudowany na miejscu grodziska, rozbudowany w 1699 roku i odbudowany po pożarze w 1909 roku. Kościół pw. Wniebowzięcia NMP z drewnianą wieżą, pokrytą gontem jest filią Parafii pw. św. Stanisława i Męczennika w Osieku. Został odnowiony pod koniec lat 90-tych XX wieku. Przed kościołem znajdują się dwa pomniki 32 ofiar I wojny światowej. Pierwszy zbudowany w 1926 roku i przebudowany na kapliczkę po II wojnie światowej i drugi wykonany w 2006 roku w 650 rocznicę Skowron z nazwiskami mieszkańców Skowron i okolicznych miejscowości. W 2009 roku w Skowronach zamieszkiwało 255 osób, w tym 128 mężczyzn i 127 kobiet. Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 roku we wsi było 49 budynków mieszkalnych, w których były 83 mieszkania. Mieszkania zamieszkałe (80) wg okresu budowy budynku to: 5 sprzed 1918 roku, 53 z lat 1918-44, 1 z lat 1945-70, 11 z lat 1971-88, 10 z lat 1989-2002. Funkcjonowało 90 gospodarstw domowych. W 2011 roku zarejestrowanych było 7 podmiotów gospodarczych, w tym 1 w rolnictwie i 6 w usługach.

Klekotki – powstałe w dolinie rzeki Wąskiej jako osada i zespół młyna wodnego od czasów średniowiecznych. W latach 1591-1945 młyn w Klekotkach był własnością rodu zu Dohna z Markowa, dzierżawiony kolejnym rodzinom młynarzy. Do młyna należało 95 ha gruntów. Po 1945 roku młyn zaczął ponownie działać do lat 60-tych XX wieku. W latach 1975-79 zamieniono go na Ośrodek Szkoleniowy Urzędu Wojewódzkiego w Elblągu. Od 1990 roku był zarządzany przez Urząd Miejski w Elblągu, a od 1995 roku został sprzedany spółce TIRSPED z Warszawy. Od 2000 roku obiekt funkcjonuje jaki Hotel Młyn Klekotki resort & SPA. Posiada 35 pokoi i 7 apartamentów, 2 sale konferencyjne na 50 i 100 osób, stylową restaurację, winiarnię, werandę, ogród zimowy, miejsce biesiadne pod 600-letnim dębem, kort tenisowy, wypożyczalnię rowerów.

Zimnochy – pięknie usytuowana czynszowa wieś pruska w dolinie rzeki Wąskiej nad jeziorem Zimnochy i Okonie. Do 1945 roku wieś należała do rodu zu Dohna z Markowa. W okresie międzywojennym była wsią letniskową z plażą, gospodą, kempingiem. W Zimnochach pod koniec XVIII wieku wybudowano dwór z parkiem z dostępem do jeziora dla rentierów z Markowa. Po II wojnie światowej dwór zamieszkiwały dwie rodziny, a w latach 70-80-tych XX wieku popadł w ruinę i obecnie widoczne są tylko fundamenty. Ciekawymi obiektami w Zimnochach są trzy domy podcieniowe z charakterystycznymi szparogami z końskimi głowami kończącymi dachy podcieni. Były to domy wybudowane w latach 1935-37 dla robotników rolnych młyna w Klekotkach przez właściciela Markowa i Ławek. W 2011 roku w Zimnochach został oddany do użytku 1 dom mieszkalny o 5 izbach. Wieś Zimnochy jest położona nad Jeziorami Okonie i Zimnochy. Są to niewielkie jeziora, przez które przepływa rzeka Wąska. Między jeziorami na rzece Wąskiej jest śluza zwana szyjką.

Rzeka Wąska ma swój początek w okolicach wsi Gilginie na wysokości 120 m n.p.m. Ma cechy rzeki wyżynno–nizinnej, w środkowym biegu – rzeki górskiej. U ujścia jest obwałowana i uchodzi do jeziora Druzno.

Ząbrowiec – jest to wieś najwyżej położona w Gminie Godkowo, otoczona licznymi pagórkami, w tym najwyższym wzniesieniem - Górą Czubatką (169,3 m n.p.m.). Ząbrowiec został założony w XIV wieku jako wieś czynszowa. Wieś doświadczyła licznych zniszczeń wojennych. Rozwój wsi nastąpił pod koniec XIX wieku. W latach 1855-68 wybudowano drogę z Miłakowa do Godkowa, w 1905 roku uruchomiono agenturę pocztową, dwie gospody, remizę straży pożarnej, szkołę. Funkcjonowała kapela muzyczna. W 2009 roku w Ząbrowcu zamieszkiwało 244 osób, w tym 120 mężczyzn i 124 kobiety. Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 roku we wsi były 53 budynki mieszkalne, w których były 73 mieszkania. Mieszkania zamieszkałe wg okresu budowy budynku to: 22 sprzed 1918 roku, 43 z lat 1918-44, 5 z lat 1945-70, 3 z lat 1971-88. Funkcjonowały 83 gospodarstwa domowe. W 2011 roku zarejestrowane były 2 podmioty gospodarcze, z tego: 1 w rolnictwie i 1 w budownictwie.

Fot. Marian Tomaszewski